HIZLI OKUMAMIZI ENGELLEYEN OKUMA HATALARI

Sesli okuma

İlkokulda okuma yazma öğretilirken, sesli okumalar yapılarak, yapılabilecek hataları düzeltmeye çalışılır. Bu yüzden ilk sınıflarda sesli okuma teşvik edilir. İlerleyen zamanlarda, okuma hızlanır ve artık sesli okumaya gerek kalmaz. Bu nedenle, ilkokul 3. sınıftan itibaren sessiz okumayı teşvik etmemiz gerek, çünkü okurken kelimeleri içinden tekrar etmek, mırıldanarak okumak, okumadaki akıcılığı yok eder. Okuma hızının arttırılabilmesi için, mutlaka okurken sadece gözle takibi ile okunmalı asla okunan metin içten tekrar edilmemeli.

Bir dakika zaman tutun ve bir metni okuyun, yine bir dakika zaman tutun, aynı metni sesli olarak okuyun. Sesli okuduğunuzda, daha az kelime okuduğunuzu göreceksiniz. Hızlı okumada göz ve beyin koordineli çalışır. Böylelikle hızlı okunduğunda, okunan kısım daha iyi anlaşılır. Göz ve beyin hızlı okurken, uyum içinde çalışır. Bu arada okunanların seslendirilmesi okumayı yavaşlatır, göz ve beyin uyumu bozulur. 

Heceleyerek okuma

İlkokul düzeyinde öğrencilerde, ilk okuma zamanından kalma, hecelerin birleştirilmesi, esnasında oluşan bir hatadır. Sesten heceye heceden, kelimeye geçen okuma sistemlerinde, heceleyerek okuma, daha uzun zaman görülmektedir. Hızlı okuma çalışmaları, heceleyerek okuma yapılmasının önlenmesinde çok etkilidir.

Kelimelerin altını kalem ya da parmakla takip etme

Kitap okurken, elinizde hiç bir şey bulundurmayın.  Okuma zihin ile göz arasında olmalı, Böylelikle dikkat yoğunluğu, daha artar. Okunan metin daha iyi anlaşılır. İlk okulda, okuma yazma öğrenilirken, satır hakimiyeti kurulabilmesi için, kalem ile ya da parmakla takip ettirilir. Ancak bu alışkanlık, ilerleyen zamanlarda bırakılmaması halinde okuma hızı yavaşlar. Bu nedenle, bu alışkanlıktan kurtulmak için, kitabı elimize alıp okuyabiliriz. Böylelikle bu alışkanlıktan kurtulabiliriz.

Hızlı Okuma
Hızlı Okuma

Geriye dönme

Okuma hataları arasında, sesli okumadan sonra, en sık yapılan ikinci hatadır. Geriye dönmenin iki temel nedeni vardır. Birincisi anlayamama korkusudur. İkincisi ise konsantrasyon eksikliğidir. Yani okudunuz ama anlamadığınızı düşündünüz ya da okudunuz ama o esnada başka bir şey düşündünüz. Böyle olduğunda bu satırı anlamadım, bir daha okuyayım, düşüncesi ile başa döner tekrar okursunuz. Fakat bu gereksiz bir eylemdir. Çünkü her kelimeyi okumak zorunda değilsiniz. Bir cümlede her kelime hatta her hece okunması bile cümleler kolaylıkla anlaşılır. Daha da ileri gidelim, harflerin yeri farklı olsa bile kelimeler ve cümleler anlaşılır. Çünkü dil kelimelerin ve cümlelerin toplamından farklı bir şeydir.

Aşağıdaki örneği mutlaka internet ortamında görmüşsünüzdür.

Bir ignliiz üvnseritsinede ypalaın arşaıtramya gröe, kleimleirn hrfalreiinn hnagi srıdaa yzalıdkılraı ömneli dğeliimş. Öenlmi oaln brincii ve snonucnu hrfain yrenide omlsaımyş. Ardakai hfraliren srısaı krıaşk oslada ouknyuorumş. Çnükü kleimlrei hraf hraf dğeil bri btün oalark oykuorumuşz.

 Yukarıdaki metni rahatlıkla okudunuz değil mi? Şimdi bazı kelimeleri çıkaralım. ( duraksamadan okuyunuz)

Bir ignliiz üvnseritsinede ypalaın ………… gröe, kleimleirn hrfalreiinn ………. srıdaa yzalıdkılraı ……… dğeliimş. Öenlmi o… brincii ve snonucnu hrfain yrenide omlsaımyş. Ardakai hfraliren ……. krıaşk oslada ouknyuorumş. Çnükü kleimlrei …….. hraf dğeil bri btün oalark oykuorumuşz.

Yukarıdaki cümleyi de muhtemelen okudunuz ve anladınız. Bu yüzden artık geri dönmekten vazgeçmelisiniz. Kendinize güvenin ve zihninizin çok daha fazlasını yapabileceğine inanın. Her geri dönüş gereksiz vakit kaybıdır. Üstelik, bu okuma şekli ile kendinizi sürekli durdurursunuz. Doktor değilseniz ve tıbbi terimler içeren bir metin okuyorsanız, dikkatli okumakta haklısınız, ancak sıradan metinleri ve bildiğiniz kelimeleri içeren metinleri okurken, asla geri dönmeyin ve duraklama yapmayın. Eğer buna çok ihtiyaç duyduysanız, (rapor vb hazırlayacaksanız) geri dönmek yerine metni bitirip, tekrar gözden geçirme dediğimiz, yöntemi kullanın. Böylece çok daha fazla şey aklınızda kalacaktır.

Konsantre eksikliği

Okuma yaparken, dikkatinizi okuduğunuz kitaba verin. Bir işi yaparken kitap okumak dikkati dağıtır. Örneğin kitap okurkaken, aynı zamanda televizyon seyretmek ya da telefona gelen mesajlarla, ilgilenmek okuduğumuz kitaba konsantre olamamamızı sağlar.

Uygun okuma ortamının oluşturulması

Okuma yaptığımız, fiziksel ortam, okumaya uygun olması, okumada daha iyi anlaşılabilmesi, için şarttır. Okuma yaptığımız ortamda, ilgi çekecek uyaranlar varsa, ve çok gürültülü bir ortamsa  dikkat dağılır. Örneğin bir piknik alanında, çocuklarınız oynarken, yaptığınız okuma, kesinlikle verimli olmaktan çok uzaktır, ya da sözlü müzik dinleyerek, okuma yapılması çok zordur.

Hızlı okumaya karşı ön yargılar

Hızlı okursam anlamam, hızlı okursam keyif alamam, hızlı okumak yetenek gerektirir, gibi düşünceler ve inançlarımız hızlı okumamız önündeki en önemli engeldir.  Oysa hızlı okuduğumuzda daha iyi anlayabiliriz. Çünkü beyin dakikada 1000 kelime anlayabilecek kapasitededi. Hızlı okuduğumuzda, beyin ve göz daha iyi kontak kurar, okuduğumuzu daha iyi anlarız. Okuduğumuza odaklanabilirsek, okuduğumuzdan daha çok keyif alabiliriz. Hızlı okuduğumuzda ise daha iyi odaklanabiliriz. Hızlı okuma yetenek işi değildir. Hızlı okuma çalışmaları yapan, herkes hızlı okuyabilir.

Hedefsizlik

Hızlı okuma benim ne işime yarayacak?

Neden hızlı okumalıyım?

Sorularına, cevap arayarak neden hızlı okumamız gerektiğine karar vermeliyiz. Kendinize okuma hedefleri koymalısınız. Örneğin, bir günde okuma için sayfa adedi belirleyebilirsiniz ya da, haftada okumayı hedeflediğiniz bir sayfa sayısı olabilir.

Koçluk ve diğer hizmetlerimiz hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.